دیالۆگ

مصاحبه من با دكتر سعيد شمس

دكتر سعيد شمس متولد روستاي «باجه‌وند» واقع در منطقه‌ي آختاچي مهاباد است. تحصيلات ابتدايي را در سنندج و خوزستان به اتمام رسانيده است. بعدها در تهران و قزوين به ادامه‌ي تحصيل مشغول گشته و با فعاليت در سازمان فدائيان خلق، مشاورت كميته مركزي اين سازمان را بر عهده مي‌گيرد. ابتداي دهه‌ي نود به اروپا مهاجرت كرده و ساكن انگلستان مي‌گردد. به ادامه تحصيل در جامعه‌شناسي پرداخته و اواخر دهه‌ي 80 از رساله‌ي دكتري خود با عنوان 'ناسيوناليسم، اسلام سياسي و مسئله ملي كرد در اواخر قرن بيستم' دفاع مي‌نمايد. اين تز قرائتي جامعه شناختي ـ تاريخي بر مباني ديدگاههاي فوكو مي‌باشد. وي اكنون استاد آكادمي سلطنتي لندن مي‌باشد.

این  مصاحبه در شماره شش و هفت مجله رۆژه‌ڤ در تهران منتشر شده‌ است.
رۆژه‌ڤ: آقاي دكتر، از تعريف نظم (سيستم) نوين جهاني شروع مي‌نماييم، بنظر شما ارتباط مسئله كرد با نظم نوين جهاني و سرنوشت كرد بعد از فروپاشي سيستم دوقطبي، چگونه تبيين مي‌گردد؟
سؤال بسيار مهمي است و احتمالاً نيز نتوانيم در اين زمان كم، تمامي ابعاد آن را مورد بررسي قرار دهيم؛ چرا كه از همان ابتداي خاتمه‌ي جنگ جهاني اول كه مسئله كرد در جايگاه مسئله‌ي دولت ـ ملت خود را مطرح مي‌نمايد، مسئله‌ي كرد نيز ابعاد بين‌المللي بخود مي‌گيرد. از همان زمان نيز جستجوي راه حلي براي مسئله‌ي كرد به بخشي مهم يا محركه‌اي مهم براي سيستم بين‌المللي تلقي مي‌گرديده است......


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 17 آذر1387ساعت 2:38  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

وتوێژێك ده‌گه‌ڵ سكرتێری كۆمیته‌ی كوردستانی حیزبی حیكمه‌تیست


  دیداری؛ سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

   فۆتۆ؛ لڤین

ره‌حمانی حسێن زاده‌ سكرتێری كۆمیته‌ی كوردستانی حیزبی حیكمه‌تیست له‌شاری بۆكان له‌دایك بووه و خوێندنی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی له‌وێ ته‌واو كردوه. خوێندكاری ئه‌نیستیتۆی ته‌كنۆلۆژیای ورمێ بووه به‌ڵام به‌هۆی شۆڕشی ئێرانه‌وه نه‌تیوانیوه درێژه‌ی پێبدات. ساڵی 1980 په‌یوه‌ندی به‌كۆمه‌ڵه‌وه كردوه. 1991 رۆێشتۆته سوێدو حزبی كۆمۆنیستی كارگه‌ری ئێرانیان دامه‌زراندوه به‌ڕابه‌ری مه‌نسور حیكمه‌ت. ئێستا ئه‌ندامی مه‌كته‌تی سیاسی و سكرتێری كۆمیته‌ی كوردستانی حیزبی حیكمه‌تیسته.

 كاك ره‌حمان هه‌ستناكه‌ی هێزه‌كانی چه‌پی ئۆپۆزۆسیۆنی كوردستانی ئێران له‌‌ئێستادا په‌رته‌وازه‌و پچرِپچرِن؟

ره‌حمان حسێن زاده‌: له‌به‌ره‌ی چه‌پی كۆمه‌ڵگای كوردستان ئێستا كۆمۆنیزمی كارگه‌ری و به‌تایبه‌تی رێكخراوی كوردستانی حزبی حیكمه‌تیست هه‌یه‌ كه‌ زۆر كه‌سایه‌تی و هه‌ڵسۆرِاو و هێزی تێدایه‌، هه‌ روه ها كۆمه‌ڵه‌ هه یه به‌رِابه‌ری  ئیبراهیم عه‌لیزاده‌. له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌ له‌ناو خودی كۆمه‌ڵگاكه‌دا هێزی چه‌پ زۆره‌ كه‌ تا ئیستا رێكخراونین .  ئه‌گه‌ر برِوانیته‌ زانكۆكان، شوینه کریکارییه کان، نه‌سڵی تازه ی لاوان و بزوتنه وه ی ژنان و .. راستییه‌كه‌ی هێزی چه‌پ زۆره‌ كه‌ ئه‌و هێزه‌ هێشتا به‌ته‌واوی رێكخراو نییه‌. به‌و مه‌عنایه‌ به‌ڵێ په‌رته‌وازه‌بوونێك هه‌یه‌ له‌رێزی چه‌پدا و پێویستی به‌وه‌ هه‌یه‌ رێكخراو بێت....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 24 آبان1386ساعت 18:45  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

كرد و اندیشه‌ی چپ

kerimi

 

 مصاحبه من با علی كریمی

علی كریمی، نویسنده‌ی كتاب "ژیان و به سه‌رهاتی زه‌بیحی" متولد 1958 مهاباد، عضو پیشین كومله‌ی رنجدران كردستان عراق و از فعالین سیاسی چپ، مبارزات خود را در میان صفوف زحمتكشان كرد علیه رژیم شاهنشاهی نیز پی‌گیری نمود. بعد از مدتی سكونت در اروپا وی اكنون ساكن كردستان عراق می‌باشد.

*جناب كریمی، به نظر شما روی آوردن كردها به ایدئولوژی چپ را می‌توان در امتداد همان موج قدیمی قلمداد نمود كه بعد از جنگ دوم جهانی تمامی كشورهای جهان سوم و خاورمیانه را فراگرفت یا آن را نوعی اقناع فكری یا ایدئولوژیكی قلمداد می‌كنید؟
در نگاهی كلی، ما نمی‌توانیم از مقوله‌ی چپ بدون توجه به تحزب یاد نمائیم. برهمین مبنا، لازم است به تحزب نگاهی افكنده و سپس به مقوله‌ی چپ بپردازیم. تحزب بمثابه پدیده‌ای مدرن كه بیشتر از دو قرن از عمر آن نمی‌گذرد، در برجسته‌ترین مقطع، خود را در انقلاب فرانسه باز می‌یابد و از همان مبدأ نیز بود كه با جنبش سیاسی جوامع گوناگون در هم آمیختگی پیدا كرد. اما متأسفانه ما در این بعد نیز چندان پیشرفت نداشتیم. مقوله‌ی تحزب در میان كردها، پدیده‌ی بسیار نوینی بوده و با خوشبینی مفرط می‌توان عمر آن را 65 سال قلمداد نمود.....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 5 مهر1386ساعت 18:16  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

سوزان سامانجی ژنه‌ نوسه‌ری باکوور له‌دیدارێکدا

samanci

 

سوزان سامانجی ژنه‌ نووسه‌ری ناوداری تورکیا و باکوری کوردستان ساڵی 1962 له‌پایته‌ختی کوردستان له‌دایکبوه‌ و ئێستاش له‌وێ ده‌ژیت. وه‌ک زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری چیرۆکنووسه‌ کورده‌کان به‌شیعر ده‌ستی پێکردوه‌ و شیعره‌کانی له‌گۆڤاری "سانات ئۆلایی" به‌تورکی بڵاوکراوه‌ته‌وه‌. پاشان ده‌ستی کردوه‌ به‌نوسینی چیرۆک و سه‌رجه‌م به‌رهه‌مه‌کانیشی به‌زمانی تورکین. له‌و نووسه‌رانه‌یه‌ تامی زیندانیشی چێشتووه‌.

به‌رهه‌مه‌کانی سامانجی به‌چه‌ندین زمان وه‌رگێڕدراون و دوو کتێبیشی کراوه‌ به‌کورمانجی ژوورین و له‌سته‌نبۆل چاپکراوه‌.

هه‌ر چه‌ند به‌تورکی ده‌نوسێت، به‌ڵام هه‌روه‌ک یه‌شار که‌ماڵ رۆحێکی کوردانه‌ له‌به‌رهه‌مه‌کانیدا ده‌بینرێت و ساڵی 1997 خه‌ڵاتی "ئۆرهان که‌ماڵ"ی پێبه‌خشراوه‌. به‌رهه‌مه‌کانی بریتین له‌: (Eriyip Gidiyor Gece) چیرۆک، 1991. (Suskunun Gölgesinde)، 2001 ــ (Reçine Kokuyordu Helin)، چیرۆک، 1993 ــ (Kıraç Dağlar Kar Tuttu)، 1996 ــ (Korkunun Irmagında) رۆمان، 2004....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 31 شهریور1386ساعت 19:10  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

وتووێژ له‌گه‌ڵ عه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان نووسه‌ری گه‌وره‌ی كورد

eli

 

  دیداری: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


 ــ ساڵی 1320ی هه‌تاوی له‌كرماشان له‌دایكبووه‌....  ماوه‌یه‌كی زۆر مامۆستا بووه‌.... هاوینی 1350 به‌هۆی چالاكیی سیاسی و كۆمه‌ڵه‌چیرۆكی "از این ولایت" ده‌ستگیر كرا و هه‌شت مانگ له‌زینداندا ماوه‌ته‌وه‌.... سێ ساڵ دواتر دیسان ده‌ستگیر كرایه‌وه‌ و به‌پازده‌ ساڵ زیندان حوكم درا له‌كاتێكدا سێ مانگ به‌سه‌ر زه‌ماوه‌نده‌كه‌یدا تێپه‌رِیبوو.... دوابه‌دوای شۆرِشی ئێران له‌زیندان ئازاد كرا.... به‌رهه‌مه‌كانی بۆ پازده‌ زمان وه‌رگێرِدراون.... هه‌ندێك له‌به‌رهه‌مه‌كانی بریتین له‌: "از این ولایت"، "ابشوران"، "فصل نان"، "قصه‌های بند"، "سالهای ابری"، "درشتی"، "روزنامه‌دیواری مدرسه‌ ما"، "افسانه‌ها و متلهای كردی"، "فرهنگ گویش كرمانشاهی"، "فرهنگ افسانه‌های مردم ایران"، "نقدو بررسی ادبیات كودكان و نوجوانان."

 

*ئاغای ئه‌شره‌فیان، تۆش له‌رِیزی ئه‌و نووسه‌ره‌ گه‌ورانه‌ دایت كه‌ كوردی و ناتوانی به‌كوردی بنووسیت، له‌و وڵاتانه‌ی كوردی به‌سه‌ردا دابه‌ش بووه‌، چه‌ندین نووسه‌ری ئاوا گه‌وره‌ هه‌ن كه‌ كوردن و به‌زمانی غه‌یره‌ ده‌نووسن، یه‌شار كه‌ماڵ، سه‌لیم به‌ره‌كات و .. له‌مباره‌وه‌ لێكدانه‌وه‌ی جیاجیا هه‌یه‌، به‌ڵام حه‌ز ده‌كه‌م له‌زاری خۆته‌وه‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ لێك بده‌یته‌وه‌.

ــ من پێموایه‌ مه‌سه‌له‌ی من جیاوازه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌واندا. چونكه‌ یه‌شار كه‌ماڵ و سه‌لیم به‌ره‌كات ئه‌گه‌ر به‌زمانی خۆشیان نووسیبایان، به‌هۆی به‌ربڵاوبوونی زاراوه‌كه‌یان له‌تیراژی به‌رهه‌مه‌كانیاندا تووشی ته‌نگ و چه‌ڵه‌مه‌ نه‌ده‌هاتن به‌ڵام من له‌بیرمه‌ یه‌كه‌م چیرۆكی خۆمم به‌ناوی "رۆژێك" به‌كوردی كرماشانی نووسی، زاراوه‌ی كه‌ڵهوورِی. بردمه‌ لای باقر موئمنی كه‌ یه‌كێكه‌ له‌رۆشنبیره‌ دیاره‌كانی كرماشان و ئێستا له‌فه‌ره‌نسه‌یه‌ و كۆمه‌ڵێك لێكۆڵینه‌وه‌ی باشی هه‌یه‌، كه‌ چیرۆكه‌كه‌می خوێنده‌وه‌، وتی ئه‌گه‌ر ئه‌م چیرۆكه‌ چاپ بكه‌ی، له‌كوێ چاپی ده‌كه‌ی؟......


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 شهریور1386ساعت 13:11  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

وتووێژ

esheri

  وتووێژی ڕۆژهه‌ڵات له‌ گه‌ڵ، نووسه‌ر و وه‌رگێڕ حه‌سه‌ن ئه‌شعه‌ری


هێندێک له‌ وه‌رگێراوه‌کانی من ئه‌مانه ن: ۱. وه‌رگێڕانی کۆمه‌ڵه‌ چیرۆکی « ئه‌و باڵنده‌ برینداره‌ که‌ منم» هی نووسه‌ری به‌توانای کورد کاک عه‌تا نه‌هایی ۲. وه‌رگێڕانی کۆمه‌ڵه‌ چیرۆکی« حه‌شری ره‌نگه‌کان» به‌رهه‌مِی نووسه‌ری خاوه‌ن هه‌ست کاک عه‌زیزی مه‌حموودپوور. ۳.  وه‌رگێڕانی کۆمه‌ڵه‌ چیرۆک و کوورته‌ شێعره‌کانی شاعیر و نووسه‌ری له‌ ده‌ستچوو کاک« مارفی ئاغایی.» ۴. چه‌ند چیرۆک له‌کاره‌کانی « شێرزادحه‌سه‌ن» وه‌کوو « پیرپه‌پووله‌کانی ئێواران» و «مالێک له‌ ئاو» سێ چیرۆکی کاک «شێرکۆ جیهانی» به‌ نێوه‌کانی« ده‌نگی گولله‌کان» «وه‌ دوای گه‌رانه‌وه‌ ُله‌ شێرناخ و«په‌ری ده‌ریای ورمێ». چه‌ند چیرۆکی ره‌ئووف بێگه‌رد. دوو چیرۆک له‌ به‌ره‌ هه‌مه‌کانی کاک حۆسێنی شێربه‌گی به‌ نێوی «دۆنادۆن وشه‌وه‌زه‌نگ.» ۵.  به‌شێک له‌هۆنراوه‌کانی شاعیری به‌توانای رۆژهه‌ڵات کاک یۆنسی ره‌زایی وکاک ره‌سوولی سۆفی سووپتانی و هه‌روه‌ها شاعیری لاو و تێکۆشه‌ری نه‌غه‌ ده‌یی کاوه‌ی حه‌سه‌ن پوور. کۆمه‌پێک له‌ هۆنراوه‌کانِی سه‌لاحه‌ددینی بایه‌زیدی. دوو کوورته‌ چیرۆکی کاک ئه‌نوه‌ری حه‌سه‌ن پوور به‌ نێوی «درێژترین ماچی جیهان و ئه‌سپێ» چیرۆکی« به‌فر» به‌رهه‌می نووسه‌ری توورک ئوورهان پامووک.».....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 18 شهریور1386ساعت 1:11  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

وتووێژ

enwer

 

 وتووێژی تایبه‌تی ڕۆژهه‌ڵات له‌ گه‌ڵ ئه‌نوه‌ر حه‌سه‌ن پوور


ئه‌مرِۆ له‌سایتی رۆژهه‌ڵاتدا چاوم به‌م دیمانه‌یه‌ی هه‌ڤاڵی خۆشه‌ویستم ئه‌نوه‌ر حه‌سه‌نپوور كه‌وت، له‌گه‌ڵیشیدا دنیایه‌ك بیره‌وه‌ریی له‌مێشكمدا زیندوو بوویه‌وه‌....

ئه‌نوه‌ر حه‌سه‌ن پوور: ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست کاری ئه‌ده‌بی به‌ شێوه‌یه‌کی حیرفه‌یی بیێت، رِاشکاوانه‌ ده‌لَێم که‌ ئێستا ده‌ستم پێ نه‌کردووه‌. ژیانی ئه‌ده‌بی حیرفه‌یی کارێکی له‌ رِاده‌به‌ده‌ر چه‌توون و دڕواره‌ و به‌ر له‌ هه‌ر شتێک رِه‌وشێکی ئابووری رِیێک و پێک و له‌باری ده‌وێ که‌ به‌داخه‌وه‌ له‌و کۆمه‌لَگایه‌ دا گه‌یشتن پێی ئه‌گه‌ر نامومکینیش نه‌بیێ دووره‌ ده‌ست و هه‌نووکه‌ نادیاره‌. بۆ ئه‌وه‌ی ئیێمه‌ و مانان بتوانین ژیانیێکی حیرفه‌ییمان هه‌بێ، یان ده‌بێ بۆ خۆمان رِه‌وشێکی ئابووری باشمان هه‌بیێت که‌ بتوانین به‌شی زۆری ژیانمان ته‌رخان بکه‌ین به‌ ئه‌ده‌بیات، یان خود ده‌زگایه‌کی له‌ ویێنه‌ی ده‌ولَه‌ت پشتیوانیمان لیێ بکا؛ منیش له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ له‌ هه‌ر دوو بوار بیێ به‌شم تا هیێشتا ته‌نیا له‌ خه‌ێالَه‌کانم دا واده‌ی جیهان و ژیانێکی له‌م رِه‌نگه‌م به‌ خۆم داوه‌. هه‌لَبه‌ت له‌وه‌ی که‌ ده‌ڵێم ده‌ولَه‌تێک ده‌بێ پشتیوانی بکا، ته‌نیا مه‌به‌ستم ده‌ولَه‌تێکی نه‌ته‌وه‌یی نیه‌، به‌لَکو به‌ گشتی باس له‌م خالَه‌ ده‌که‌م. ....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 16 شهریور1386ساعت 0:17  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

وتوێژێكی كۆنم له‌گه‌ڵ حه‌سه‌ن شه‌ره‌فی:

sherefi

 

 ئێمه‌ كارێكمان نه‌كردوه‌ كه‌ پێویست به‌روونكردنه‌وه‌ بكات*


حه‌سه‌ن شه‌ره‌فی جێگری سكرتێری گشتی حزبی دیموكرات كه‌ ساڵی 1945 له‌شاری مه‌هاباد له‌دایكبووه‌وساڵی 1964 چۆته‌ ناو ریزی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێرانه‌وه‌، له‌م دیمانه‌یه‌دا جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ته‌نها ژماره‌یه‌ك كادیرو پێشمه‌رگه‌ ریزه‌كانی حزبیان به‌جێهێشتوه‌ و جیابوونه‌وه‌شیان هۆكاری سیاسی له‌پشته‌وه‌ نییه‌. پێشی وایه‌ یه‌كێك له‌و كێشانه‌ی له‌دوارِۆژ و له‌ئێستادا له‌نێوان ئه‌وان و باڵه‌كه‌ی تردا دروست ده‌بێت، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌وان هه‌ر به‌و ناوه‌ درێژه‌ به‌كاری خۆیان بده‌ن. له‌به‌شێكی تری دیداره‌كه‌دا باس له‌وه‌رگرتنی ئه‌و حزبه‌ده‌كات له‌رێكخراوی (UNPO) كه‌سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌ له‌برۆكسه‌ل وه‌رگیرا. ...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 12 شهریور1386ساعت 1:28  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

ئه‌ده‌بی مناڵان له‌وتووێژێکدا له‌گه‌ڵ مسته‌فا ئیلخانی زاده‌

ilxanizade

 دیمانه‌: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


ــ مسته‌فا ئیلخانی زاده‌ له‌شاری بۆکانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌دایکبووه‌.
ــ به‌کوردی و فارسی به‌رهه‌می هه‌یه‌ له‌بواری وه‌رگێڕان و ئه‌ده‌بی مناڵاندا.
ــ ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نووسه‌رانی مناڵان و مێرمنداڵانی ئێرانه‌ که‌ ناوه‌نده‌که‌ی له‌تارانه‌.

_ له‌ناو ئه‌ده‌بیاتی کوردیدا پێگه‌ی مناڵان چۆنه‌، ئایا شتێک هه‌یه‌ پێی بگوترێت ئه‌ده‌بی مناڵان؟
* هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌ده‌بیاتێکى لاوازه‌ و زۆر کارى له‌سه‌ر نه‌کراوه‌، زۆر کتێبى مناڵان به‌م ساڵانه‌ى دوایى چاپ کراون، به‌ڵام راژه‌ و خزمه‌ت کردنى زیاترى ده‌وێت....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 شهریور1386ساعت 1:51  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

له‌یلی حه‌سه‌نپوور:

hesenpur

 

 ئێستاش برِوا ناكه‌م عه‌دنان له‌زینداندا بێت

 راپۆرتی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


ئه‌و سێشه‌ممه‌یه‌ بۆ له‌یلی حه‌سه‌نپوور رۆژێكی ئاسایی نه‌بوو، چونكه‌ دوای چه‌ند ساڵ ئاواره‌یی و دووری له‌زێدی خۆی، یه‌كه‌مجار بوو هه‌واڵێكی ئه‌وه‌نده‌ دڵته‌زێنی ده‌بیست. هه‌واڵی سه‌پاندنی سزای له‌سێداره‌دان بۆ براكه‌ی، وه‌كخۆی گوتی: وشك بووم و هیچم بۆ نه‌كرا. له‌یلی به‌چاوی پرِ له‌فرمێسكه‌وه‌ باسی ئه‌و رۆژه‌ ده‌كات كه‌ تیایدا هه‌واڵی حوكمی له‌سێداره‌دانی براكه‌ی بیست "له‌ماڵ خه‌ریكی كاركردن بووم، محه‌ممه‌د ئه‌و رۆژه‌ پێشتر له‌جاران هاته‌وه‌ ماڵ كه‌ به‌لامه‌وه‌ ئاسایی نه‌بوو. لێم پرسی ئایا شتێك بووه‌، پێی وتم، شتێك پێ ده‌ڵێم به‌ڵام نارِه‌حه‌ت مه‌به‌، عه‌دنان حوكمی ئیعدامی بۆ ده‌رچوه‌. به‌رچاوی خۆمم نه‌دی و خه‌ریك بوو له‌هۆش خۆم بچمه‌وه‌"...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 26 مرداد1386ساعت 2:4  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

فراز و فرودهاي چپ در كردستان و ايران

muhtadi

 

 گفتوگوی من با صلاح الدین مهتدی


صلاح‌الدين مهتدي؛ متولد سال 1317، تا ششم ابتدايي در كردستان به تحصيل مبادرت ورزيده و تحصيلات دبيرستان و دانشگاه را در تبريز و تهران ادامه مي‌دهد. فارغ‌التحصيل دانشكده‌ي حقوق بوده و از دوره جواني، از سازماندهي در دانشگاهها گرفته تا زندگي چريكي و تحمل زندان با چپ كرد در ارتباط مستقيم بوده است. از موسسان «اتحادیه دانشجویان کرد در دانشگاههاي ايران و عضو کمیته رهبری آن اتحادیه» و از اعضاء«كميته تهران تشكيلات حزب دموكرات كردستان ايران»، عضو حزب دموكرات تا سال 1363 و مؤسس حزب «كومه‌له‌ي رزگاري كوردستان» (1365) بوده و از آن زمان تا به كنون به عنوان فعال سياسي در عرصه‌ي كردستان شناخته شده است. شيفتگي خاصي نسبت به ادبيات دارد، خود مي‌گويد: «هيچگاه نتوانسته‌ام درك كنم آيا بايد يك سياسي قلمداد شوم، يا يك اديب و نويسنده. از سال 1362 تاكنون ساكن سوئد بوده و داراي چهار فرزند مي‌باشد...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 5 مرداد1386ساعت 0:31  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

ره‌زای كه‌عبی: لایه‌نی زۆرینه‌ زه‌ره‌ری زۆری به‌خۆی و به‌كۆمه‌ڵه‌ گه‌یاندوه‌

 

 سازدانی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


ره‌زا كه‌عبى ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه‌ی شۆرِشگرِی زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان ساڵى 1338 له‌ شارى سه‌قز له‌دایك بووه‌. ساڵى 1354 به‌شداری كۆرِ و كۆمه‌ڵه‌ چه‌په‌كان بووه‌. خه‌رمانانى ساڵى 59، دواى ئیعدام و شه‌هیدبوونى دوو خوشكه‌كه‌ى (شه‌هلا و نه‌سرین كه‌عبى)، له‌ به‌شى نهێنیى كۆمه‌ڵه‌وه‌ به‌ریزى ته‌شكیلاتى پێشمه‌رگه‌ى كۆمه‌ڵه‌ په‌یوه‌ست بووه‌. له‌ ریَبه‌ندانى 1364، برایه‌كى(سه‌دیقی كه‌عبی)  له‌ ریزه‌كانى پیَشمه‌رگه‌ى كۆمه‌ڵه‌دا، له‌ شه‌رِیَكدا له‌گه‌ڵ هیَزه‌كانى رژیم، گیانى له‌ده‌ست داوه.
ره‌زا كه‌عبى له‌ ماوه‌ى ساڵه‌كانى 59 تا 64، به‌رپرسى سیاسیى چه‌ند به‌ش له‌ هیَزى پیَشمه‌رگى كۆمه‌ڵه‌ بوو و له‌ ناوچه‌كانى سه‌قز، بۆكان و موكریان و ورمێ و سه‌ڵماس، پیَشمه‌رگایه‌تیى كردووه‌ و چه‌ندین جار له‌ شه‌رِى هیَزه‌كانى ئێراندا بریندار بووه‌.
به‌هارى ساڵى 1371 دواى جیابوونه‌وه‌ى ره‌وتى كۆمۆنیزمى كرێكارى له‌ حیزبى كۆمۆنیستى ئێران، له‌ كۆنفرانسى "ساغكردنه‌وه‌ى حیزبى كۆمۆنیستى ئێران"دا، وه‌ك ئه‌ندامى كۆمیته‌ى ناوه‌ندیى ئه‌و حیزبه‌ هه‌ڵبژێردرا. ساڵى 1374 له‌ كۆنگره‌ى 8ى كۆمه‌ڵه‌دا بوو به‌ ئه‌ندامى كۆمیته‌ى ناوه‌ندیى كۆمه‌ڵه‌...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 25 تیر1386ساعت 2:24  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

له‌پاولۆ كۆیلۆوه‌ به‌ره‌و ئاریا

ahmed reza

 

 ئه‌حمه‌د ره‌زا سیناریستی درامای "ئاریا" له‌گفتوگۆیه‌كدا

 سه‌لاحه‌دین  بایه‌زیدی


زنجیره‌درامای ئاریا كه‌ دوای بڵاوبوونه‌وه‌ی پێنج ئه‌ڵقه‌ له‌كه‌ناڵی ئاسمانی كوردسات و كه‌ناڵی مه‌حه‌لی "خاك" له‌ئه‌نجامی نارِه‌زایه‌تی مامۆستایانی ئایینی و یه‌كێتی زانایانی كوردستان راگیرا، رووبه‌رِووی ره‌خنه‌ی زۆر بووه‌ له‌لایه‌ن كه‌سایه‌تیه‌ ئایینیه‌كان و ئه‌وه‌ بوو رۆژی هه‌ینی 22/6، نزیكه‌ی سی پێشنوێژ و وتارخوێنی ناسراوی مزگه‌وته‌كانی سلێمانی و ده‌وروبه‌ری دژایه‌تی خۆیان به‌رامبه‌ر زنجیره‌ درامای ئاریا ده‌ربرِی به‌هۆی ئه‌وه‌ی سوكایه‌تی به‌ مه‌لا كردوه‌.

ئه‌حمه‌د ره‌زا سیناریۆنووسی ئه‌و زنجیره‌درامایه‌ سه‌باره‌ت به‌و ره‌خنانه‌ ده‌ڵێت "مه‌لا جوانی كه‌ ده‌ركه‌وتوه‌ له‌و درامایه‌دا، كابرایه‌كى تاوانباره‌ و مه‌لا نییه‌، وه‌كو ئه‌و دوو تیرۆرسته‌ وایه‌ كه‌ له‌ لقى دووی پارتى و مه‌لبه‌ندى سێى یه‌كێتى خۆیان ته‌قانده‌وه‌، هیچ جیاوازییه‌كى نییه‌ به‌جلو به‌رگى ئاینیه‌وه‌  هاتووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى تاوانه‌كانى ده‌رنه‌كه‌وێت و رێزى بگیرێت..."


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 6 تیر1386ساعت 19:9  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

جوڵانه‌وه‌ی دامه‌زراندنی په‌رله‌مان، ده‌وڵه‌ت و له‌شكر له سه‌رووی كوردستان (توركیا)

 hasanpur

 جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپور


تائێستا پێوه‌ندی سه‌رۆك حیزبه‌كانی كوردی له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ته‌كان ویه‌كتر نهێنی بووه و ئه‌و سیاسه‌ته زه‌ره‌دی زۆری له شۆرشی كورد داوه. پێوه‌ندی حیزبێكی دیموكراتانه له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ته‌كان ده‌بێ ئاشكرا بێ و پ.پ.ك. به‌شاردنه‌وه‌ی سیاسه‌تی خۆی، به‌دژی شۆرشی كورد ده‌بزوێته‌وه. یارمه‌تی له‌ ده‌وڵه‌ته‌كان و یه‌كێك له‌وانه ئه‌مه‌ریكا ده‌بێ به‌ئاشكرا بێ و بۆ پاراستنی مافی مرۆڤ و ئاشتی له‌ناوچه. پ.ك.ك. و پژاك ده‌بێ ته‌واوی تێكۆشانی چه‌كداری خۆیان له‌ئێران ڕاگرن و له‌گه‌ڵ حیزبه‌كانی دیكه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان خه‌ریكی سازكردنی په‌رله‌مان، ‌ده‌وڵه‌ت و له‌‌شكری كوردستان بن وخۆیان  حازركه‌ن بۆ گه‌ڕانه‌وه بۆ كوردستان پاش ڕاپرسی بۆ سه‌ربه‌خۆیی.
به‌شێك له وتووێژی سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی له‌گه‌ڵ عه‌بدولڕه‌‌حمان چادرچی به‌رپرسی پێوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی پ.ك.ك.، www.renesans.info/print.php?id=2321 ....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 31 خرداد1386ساعت 20:5  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

"بوونی هه‌ندێ رێکخراو له‌مه‌نفا بۆته‌ بیانوو بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ چالاکڤانه‌ سه‌ربه‌خۆ‌کان"


 سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی



رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان (RMMK) رۆژی 9ی نیسانی ساڵی 2005 له‌ئه‌نجامی هه‌وڵه‌کانی محه‌ممه‌د سه‌دیقی که‌بودوه‌ند له‌کوردستانی ئێران دامه‌زراوه‌ و ناوه‌نده‌ سه‌ره‌کییه‌که‌ی له‌تارانی پایته‌ختی ئێرانه‌. ئه‌م رێکخراوه‌، وه‌ک که‌بودوه‌ند باسی ده‌کات رێکخراوێکی مه‌ده‌نی و ناسیاسییه‌ و له‌پێناو دابینکردن و سه‌قامگیرکردنی مافه‌ بنه‌ڕه‌تیی و ئازادییه‌ سه‌ره‌تایی و مرۆییه‌کان له‌کوردستان و ئێراندا تێده‌کۆشێت.

ناوه‌ڕۆکی چالاکیی و ئامانجه‌کانی ئه‌م ده‌زگایه‌ هه‌روه‌ک له‌ماده‌ی (3)ی په‌یڕه‌وی ناوخۆی رێکخراوه‌که‌ دا ئاماژه‌ی پێکراوه‌ برییتییه‌ له‌پاراستن و رێزگرتن له‌مافه‌ بنه‌ڕه‌تیی و ئازادییه‌ سه‌ره‌کییه‌کان که‌ له‌جاڕی گه‌ردونی مافی مرۆڤ و په‌یماننامه‌ و کنوانسیۆنه‌ نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا پێناسه‌یان بۆ کراوه‌، هه‌وڵده‌دات بۆ به‌ڕێوه‌بردن و پاراستنی بێمه‌رجی مافی مرۆڤ، راهێنان، په‌ره‌پێدان و هاندان بۆ رێزگرتن له‌مافه‌کانی مرۆڤ، پێشخستنی په‌یوه‌ندییه‌کان و هاوکاریی دۆستانه‌ له‌نێوان گه‌لانی ئێران له‌سه‌ر بنه‌مای یه‌کسانی ماف. جگه‌ له‌مانه‌ش تێده‌کۆشێت له‌پیناو نه‌هێشتنی هه‌ڵاواردن و پێکه‌وه‌ژیانی ئاشتییانه‌ و رێزگرتن له‌مافی ئۆتۆنۆمی و مافی دیاریکردنی چاره‌نووسی نه‌ته‌وه‌کانی ئێران...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 31 اردیبهشت1386ساعت 1:36  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

عه‌بدولره‌حمان چادرچی:

 

 له‌پاڵ گه‌لی کورد له‌باشووری کوردستان ده‌وه‌ستین
 سازدانی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


*له‌م رۆژانه‌ی دواییدا، له‌باکووری کوردستان و سه‌ر سنووری عێراق، تورکیا ده‌ستی به‌ئۆپه‌راسیۆنی به‌رفراوان کردوه‌، ره‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌م هێرشانه‌ له‌میدیاکاندا جیاوازه‌ و ئاماری زیانه‌کانیش هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌، ئه‌و ئامار و زانیارییانه‌ی له‌ده‌ست ئێوه‌ دایه‌، چۆنه‌؟
چادرچی: ئۆپه‌راسیۆنه‌کان تا ئێستا هیچ ئه‌نجامێکیان نه‌بوه‌. له‌دیاربه‌کر، بینگۆل، سێرت و شیرناخ ئۆپه‌راسیۆنه‌کان فراونتر بوون و رۆژ به‌رۆژ دژوارتر ده‌بن. له‌م چه‌ند رۆژه‌ی دواییدا (45) سه‌ربازی تورک کوژراون و (6) گه‌ریلا شه‌هید بوون. به‌ڵام له‌دوو ئۆپه‌راسیۆنی گه‌وره‌دا له‌شیرناخ و بتلیس (22) سه‌رباز و له‌بینگۆل و دێرسیمیش (23) سه‌رباز کوژراون. ده‌وڵه‌ت ئه‌و خه‌سارانه‌ی خۆی ده‌شارێته‌وه‌. سه‌رئه‌رکانی سوپای تورکیا یه‌شار بیوک ئانیت وتی (10) سه‌ربازی ئێمه‌ و نزیکه‌ی (30) گه‌ریلا کوژراون. تورکیا شته‌کان پێچه‌وانه‌ ده‌کاته‌وه‌. به‌ڵام هێزه‌کانی سه‌ربازی ئێمه‌ ئه‌و ئامارانه‌یان بڵاو کردۆته‌وه‌. له‌سه‌ر سنووره‌کانیش تورکیا هێزه‌کانی خۆی زیاتر کردوه‌. له‌شه‌مزینان و خابوور تانکێکی زۆر مۆڵ دراوه‌. یانی ئێستا ئاماده‌ن و نزیکه‌ی ده‌یان هه‌زار سه‌ربازیان کۆکردۆته‌وه‌....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 1 اردیبهشت1386ساعت 23:58  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

عه‌لی مێهرپه‌روه‌ر

ali-m 

 چاکسازی و یه‌کگرتنه‌وه‌ی حزبی دیموکرات
 سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


له‌کۆتایی مانگی رابردوودا عه‌لی مێهرپه‌روه‌ر ئه‌ندامی پێشووی سه‌رکردایه‌تی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران پڕۆژه‌یه‌کی بۆ چاکسازی، نوێبونه‌وه‌و تێکه‌ڵبونه‌وه‌ی هه‌ردوو لا پێشکه‌ش به‌ڕای گشتی و ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی ئه‌و حزبه‌ کرد. به‌وته‌ی مێهرپه‌روه‌ر کاریگه‌ریی ئه‌م دابڕانه‌ی حزب دوای چوار مانگ، بریتی بوه‌ له‌لاوازبوونی هێزو تواناکان و له‌بواری سایکۆلۆژیشه‌وه‌ شوێنه‌واری نێگه‌تیڤی له‌سه‌ر خه‌ڵکی کورد به‌گشتی و کوردی رۆژهه‌ڵات به‌تایبه‌تی هه‌بوه‌.
عه‌لی مێهرپه‌روه‌ر که‌ رۆژی 7/12/2006 وه‌ک هه‌ڵوێستێک له‌به‌رامبه‌ر جیابوونه‌وه‌ له‌حزبی دیموکرات دوای ده‌یان ساڵ به‌رپرسیارێتی له‌و حزبه‌دا ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ی خۆی راگه‌یاند و ئێستا له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌، له‌دیدارێکی تایبه‌تی کوردستان راپۆرتدا ده‌ڵێت " من یه‌کێک له‌و که‌سانه‌ بووم که‌ دژی هه‌ر چه‌شنه‌ لێک دابڕان له‌حزب بووم. هه‌ر بۆیه‌ش وه‌ک ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تی ده‌ستم له‌کار کێشایه‌وه‌. زۆر سروشتییه‌ ئه‌گه‌ر شتێکم له‌ده‌ست بێ ده‌بێ له‌ راستای یه‌کێتی و یه‌کڕیزی دوباره‌ی حزبدا بێت....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 26 فروردین1386ساعت 13:20  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

س. چ. هێرش:

s.ch

 

 منیش یه‌کێک له‌و که‌سانه‌م كه پێیان وایه له‌هجه‌ی موکریان باشترین له‌هجه‌یه‌ بۆ زمانی کوردی
 سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


سوله‌یمان چیرِه، ناسراو به‌ س. چ. هێرش، ساڵی 1951 له شاری مه‌هاباد له‌دایكبووه‌. ساڵی 1968 دیپلۆمی ئه‌ده‌بی وه‌رگرتووه‌. پاشان له ڕِشته‌ی جوگرافیای ئابووری له زانكۆی ته‌وریَز درێژه‌ی به خوێندن داوه‌ و له ساڵی 1974 پله‌ی لینسانسی له‌و ڕشته‌یه‌دا وه‌رگرتووه‌. مامۆستایه‌تی كردووه‌ و چه‌ندین جار به تاوانی چالاكیی سیاسی ده‌ستگیر و ئه‌شكه‌نجه‌ كراوه‌. ساڵی 1987 به ناچار ڕووی كردۆته‌ هه‌نده‌ران و دوای دوو ساڵ مانه‌وه‌ له‌ ئازه‌ربایجانی سه‌روو، باكۆ، له ساڵی 1989وه‌ له وڵاتی سویَده‌. ماوه‌ی ده‌ ساڵ به ڕێَكوپێَكی گۆڤاری گزینگی ده‌ركردووه‌ و چه‌ندین به‌رهه‌می چاپكراوی ئه‌ده‌بی هه‌ن.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 13 فروردین1386ساعت 0:1  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

مه‌لا کرێکار:

m.krekar 

 رۆژێک له‌رۆژان دڵم بۆ پاره‌ و ئافره‌ت و ده‌سه‌ڵات لێی نه‌داوه‌
 سازدانی: هیلال و سه‌لاحه‌دین


*له‌کتێبێکدا به‌ناوی "ابومێعب الزرقاوی ــ الوجه‌ الاخر لتنڤیم القاعده‌" که‌ جان شارڵ بریزار به‌هاوکاریی دامیا مارتینز نوسیویه‌تی، تۆ به‌ئه‌میری جه‌نگ له‌کوردستان ناو ده‌بات و گوایه‌ تۆ پیاوێکی تینووی ده‌سه‌ڵاتی و فه‌رمانی توندو دژوار به‌سه‌ر لایه‌نگرانتدا ده‌سه‌پێنی. له‌وباره‌یه‌وه‌ چی ده‌ڵێی؟
مه‌لا کرێکار: ده‌ڵێم سه‌ری دای له‌به‌رد بۆ شینه‌درۆی که‌ کردوێتێ .. له‌ لایه‌که‌وه‌ ده‌یه‌وێت من بکاته‌ به‌رانی قوربانی و ئه‌میرانی جه‌نگی خاوه‌نی 000ر36 پێشمه‌رگه‌ی کوژراوی ناوخۆ بزر کات، له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ ده‌یه‌وێت ناوی من وه‌کو ئیسلامیه‌ک بزڕێنێت.. ئه‌وه‌ش به‌فه‌زڵی خوای گه‌وره‌ به‌موخابه‌راتی ئه‌مریکایی و نه‌رویجی و یه‌کێتی نه‌کرا تازه‌ ئه‌م له‌زه‌مانی فه‌وتاوی ئه‌م گه‌مه‌داو له‌ده‌روه‌ی ساحه‌که‌ ده‌یه‌وێت گۆڵ بکات!! ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌نده‌ ده‌م هه‌راشه‌ بۆ نایه‌ته‌ دادگاو به‌رامبه‌رم بخوێنێت، خۆ هێشتا دادگاییه‌که‌م ته‌واو نه‌بووه‌، یه‌عنی کات و شوێنی لێره‌ به‌ده‌سته‌وه‌ ماوه‌..


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 9 فروردین1386ساعت 16:17  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

هۆزان مه‌حمود:

hozan

 

 ئه‌و یاسایه‌ی ئێستا هه‌یه‌، یاسایه‌کی ملیشیاییه‌
 سازدانی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


ماوه‌یه‌که‌ له‌ئاستی کوردستان و ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌مه‌به‌ستی گۆڕینی به‌ندی حه‌وتی ده‌ستووری هه‌رێمی کوردستان که‌ تیایدا ئیسلام وه‌ک سه‌رچاوه‌یه‌کی ده‌ستوور باسکراوه‌، که‌مپینێک به‌ڕێخراوه‌ که‌ له‌ماوه‌ی چه‌ند هه‌فته‌ی رابردوودا که‌مپینه‌که‌ هه‌وڵه‌کانی زیاتر چڕ کردۆته‌وه‌، هۆزان مه‌حمود رێکخه‌ری که‌مپینه‌که‌ به‌مجۆره‌ بۆ کوردستان راپۆرت دوا:...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 8 فروردین1386ساعت 19:36  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

ستیڤان شه‌مزینانی:

stiv

 

 "به‌ئیسلامیکردنى ده‌ستوور دژی به‌رژه‌وه‌ندیى موسڵمانه‌کانیشه‌"
 دیمانه‌: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


به‌مه‌به‌ستی گۆڕینی به‌ندی حه‌وتی ده‌ستووری هه‌رێمی کوردستان که‌ تیایدا ئاینی ئیسلامی کردۆته‌ ئایینی فه‌رمی، که‌مپینێک له‌ئاستی کوردستان و ده‌ره‌وه‌ی وڵات ده‌ستی پێکردوه‌و تا ئێستا نزیک به‌سه‌دان رۆژنامه‌نوس و هونه‌رمه‌ند پشتیوانی خۆیان ده‌ربڕیوه‌و لایه‌نگری خۆیان بۆ ده‌ستورێکی عیلمانی ده‌ربڕیوه‌. بۆیه‌ به‌پێویستم زانی دیدارێک ئه‌نجام بده‌م له‌گه‌ڵ ستیڤان شه‌مزینانی نوێنه‌ری که‌مپینه‌که‌ له‌کوردستاندا....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 5 فروردین1386ساعت 13:18  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

سامی تان

sami

 

 سامی تان سه‌رۆکی ئه‌نیستۆی کوردی له‌ئه‌سته‌نبول له‌دیدارێکدا
 سازدانی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


سامی تانی رۆژنامه‌نووس و سه‌رۆکی ئه‌نیستیتۆی کورد له‌ئه‌سته‌نبوڵ، باس له‌ململانێ و تێکۆشانی دوو هێز ده‌کات له‌تورکیا، هێزێکی تورک که‌ فاشیسته‌کان پێشه‌نگایه‌تی ده‌که‌ن و ده‌یانه‌وێ بارودۆخه‌کان ئاڵۆزتر بن تا نه‌فه‌وتێن و ئه‌و هێزه‌ کورده‌یش که‌ تان یه‌تێکۆشانی دیموکراتیک پێناسه‌ی ده‌کات. پێی وایه‌ زۆربه‌ی ئه‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ی له‌بواری زمان و که‌له‌پووری کوردییه‌وه‌ له‌باکووری کوردستان به‌ده‌ست هاتوون، ئه‌نجامی تێکۆشانی نه‌ته‌وه‌یی کوردانه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ش ناشارێته‌وه‌ که‌ پێویسته‌ به‌گوێره‌ی قۆناغه‌که‌ش رۆڵ ببینن تا له‌داهاتوودا وه‌ک لایه‌نێکی به‌هێز رۆڵیان هه‌بێت له‌سه‌ر ره‌وتی گۆڕڕنکارییه‌کان....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 30 بهمن1385ساعت 22:31  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

به‌هرۆز گه‌ڵاڵی نوێنه‌ری یه‌کێتیی نیشتمانی له‌ئه‌نقه‌ره‌:

gelali

 

 ئه‌نجامنه‌دانی ریَِفه‌راندوم سه‌ره‌تای پاشگه‌زبونه‌وه‌یه‌ له‌فیدرالی
 سازدانی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


له‌ناوه‌ڕاسته‌کانی مانگی رابردوودا له‌تورکیا ئه‌نیستیتۆی ستراتیجی گڵۆباڵ کۆبونه‌وه‌یه‌کی له‌سه‌ر بارودۆخی ئه‌مڕۆ و داهاتووی که‌رکووک به‌ست، ئه‌وه‌ جگه‌ له‌چه‌ندین کۆبونه‌وه‌ی تر سه‌باره‌ت به‌که‌رکووک و هه‌رێمی کوردستان. هه‌روه‌ها تا دێت هه‌ڕه‌شه‌کانی تورکیا زیاتر و توندتر ده‌بن، له‌مباره‌وه‌ حکومه‌تی هه‌رێمیش به‌توندی هه‌ڵوێستی نواندوه‌، به‌هرۆز گه‌ڵاڵی که‌ نوێنه‌ری یه‌کێتیی نیشتمانی کوردستانه‌ له‌ئه‌نقه‌ره‌ سه‌باره‌ت به‌و کۆبونه‌وانه‌ ده‌ڵێت "بانگهێشتیان نه‌کردین .ته‌نانه‌ت فاکسێکیان ناردبوو.چه‌ند پرسیارێکیان نوسیبوو ئه‌ویش به‌بێ ناو بۆئه‌وه‌ی به‌نوسین وه‌ڵامیان بده‌ینه‌وه‌ .ئێمه‌ش وه‌لامێکی توندمان له‌سه‌ر که‌رکوک دانه‌وه‌و ته‌ئکیدمان کرده‌وه‌ که‌که‌رکوک شارێکی کوردستانه‌. شارێکه‌ له‌عێراقه‌و له‌تورکیا نیه‌. ئه‌و جۆره‌ کۆبونه‌وانه‌شتان به‌ته‌داخولاتی ڕاسته‌وخۆ  له‌ئیشو کاری ناوخۆی کوردستان و عێراق ده‌ژمێرین و ڕه‌ده‌که‌شمان  بۆناردنه‌وه‌ که‌ له‌ته‌له‌فزیۆنه‌کان و ڕۆژنامه‌کانیش په‌خش و بڵاوکرایه‌وه‌...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 22 بهمن1385ساعت 21:8  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

ئه‌جێندای کورد له‌ئه‌مریکا

 saqi

وتووێژێک له‌گه‌ڵ ساقى بارزانى
سازدانى: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


په‌یوه‌ندى کورد و ئه‌مریکا و جالیه‌ى کورد له‌و وڵاته‌، چاره‌نووس و ئاینده‌ى کورد له‌ هاوکێشه‌ سیاسییه‌کانى ناوچه‌که‌دا و ئه‌جێنداى کورد له‌ ئه‌مریکا پرسى سه‌ره‌کى ئه‌م وتوێژه‌ن که‌ له‌گه‌ڵ ساقى بارزانى مامۆستاى یه‌کێک له‌ زانکۆکانى ئه‌و وڵاته‌ سازدراوه‌ هه‌روه‌ها که‌سێکى ئاگاداره‌ له‌ په‌یوه‌ندییه‌کانى کورد و ئه‌مریکا....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 27 آذر1385ساعت 21:8  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

موراد جوان:

murad

 

تورکیا کۆسپی سه‌ره‌کییه‌ له‌به‌رده‌م ماده‌ی (140)دا
ئا: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


_ ساڵى 1956 له‌دیاربه‌کر له‌دایک بووه‌.
_ له‌ سوێد ئه‌ندازیارى کۆمپیوته‌رى ته‌واو کردووه‌.
_ ئه‌ندامى رێکخراوى (D D K O)بووه‌ تا ساڵى 1992.
_ دوو کتێبى چاپکراوى هه‌یه‌ له‌ بوارى رێزمان و ئه‌ده‌بى کوردیدا.
_ ئێستا به‌رپرسى "نێت کورده‌".

.... په‌که‌که‌ خه‌ڵکى له‌گه‌ڵدایه‌، شاره‌وانییه‌کانیان به‌ده‌سته‌. شاره‌وانییه‌کان شه‌رعین ته‌نانه‌ت له‌روانگه‌ى ئه‌وروپاشه‌وه‌. بۆ نمونه‌ سه‌رۆکى شاره‌وانى دیاربه‌کر نوێنه‌رى خه‌ڵکه‌ له‌دیاربه‌کر، هه‌موو که‌س ئه‌وه‌ى بۆ سه‌لماوه‌ تورکیا ناتوانىَ بلێ ئه‌مانه‌ تیرۆرستن به‌ڵکه‌ به‌پێچه‌وانه‌وه‌ هێزێکى خورتن، گروپه‌کانى تر نه‌یانتوانیوه‌ ببنه‌ ئه‌لته‌رناتیڤ.....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 19 آذر1385ساعت 14:30  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

پێشه‌وا قازی

qazi

 

پێشه‌وا قازی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سلێمانی
ئاماده کردنی: سه لاحه دین بایه زیدی


ماوه‌یه‌ک له‌مه‌وبه‌ر وێنه‌ی پێشه‌وا (قازی محه‌ممه‌د) له‌ده‌روازه‌ی شه‌قامی مه‌وله‌ویدا دانرا و نۆژه‌نکرایه‌وه‌، له‌و رووبه‌ڕه‌ی وێنه‌که‌ی لێ دانراوه‌، پێشتر دوو وێنه‌ی دیکه‌ی پێشه‌وا (قازی محه‌ممه‌د) به‌قه‌باره‌و دیمه‌نی جیاجیا هه‌بوو. پڕۆژه‌ تازه‌که‌ی ئه‌مجاره‌ش که‌ هونه‌رمه‌ندی به‌شداربوو (ته‌ها ئه‌حمه‌د ره‌سوڵ) له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندی شێوه‌کار (به‌رزان به‌کر) ئاماده‌یان کردووه‌، کارێکی نوێ و له‌هه‌مانکاتدا شایسته‌یه‌ بۆ بیرهێنانه‌وه‌ و رێزگرتن له‌و سه‌رکرده‌ مه‌زنه‌، هونه‌رمه‌ندی به‌شداربوو ته‌ها ئه‌حمه‌د ره‌سوڵ ده‌رباره‌ی کاره‌که‌یان ده‌ڵێت "به‌شیاومان زانی کارێکی شایسته‌ بۆ ئه‌و سه‌رکرده‌ نه‌مره‌ بکه‌ین، هه‌روه‌ها ده‌رهه‌ق به‌مێژووی خه‌باتی رزگاریخوازی گه‌لی کورد." ...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 30 آبان1385ساعت 10:26  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

خدر مه‌ره‌سه‌نه‌

ناکۆکییه‌کان ئێستا له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی ده‌سه‌ڵاتنخدر مه‌ره‌سه‌نه‌
نامه‌یه‌کی بارزانیم گه‌یانده‌ باڵوێزخانه‌ی سۆڤیه‌ت له‌تاران
ئا: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


جه‌رگه‌ی نێوه‌ڕۆیه‌کی گه‌رمیی 25/10 له‌شاری رانیه‌ به‌ره‌و گونده‌کانی ده‌وروبه‌رو دۆڵی بۆتی و گونده‌کانی بناری قه‌ندیل به‌ڕێ ده‌که‌وین، هه‌رچه‌ند زۆر گه‌رمه‌ و تاک و ته‌را مرۆڤ به‌دیاره‌وه‌یه‌ به‌ڵام نه‌ بۆ من گرنگه‌ که‌ تامه‌زرۆی بیستنی به‌شێک له‌بیره‌وه‌ریی و به‌سه‌رهاتی په‌نجا ساڵ خه‌باتی مرۆڤێکم که‌ هه‌موو ژیانی له‌شۆڕش و ده‌ربه‌ده‌ریدا به‌سه‌ر بردووه‌ و نه‌ بۆ ئه‌و که‌ به‌مجۆره‌ رۆژانی پێشمه‌رگایه‌تی و شاخی دێته‌وه‌ یاد. به‌درێژایی رێگه‌ باسی ئه‌و رۆژانه‌ ده‌کات، باسی خه‌بات و ژیان له‌به‌ندیخانه‌ و ده‌ربه‌ده‌ری و پێشمه‌رگایه‌تی له‌حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، باسی نه‌هامه‌تی و دووبه‌ره‌کیی ناوخۆیی و خه‌بات له‌دژی کۆنه‌پارێزترین سیسته‌م، خه‌بات له‌دژی رژێمی پاشایه‌تی و رژێمی خومه‌ینی، دواجاریش ژیانی تاراوگه‌ و غه‌ریبی. وه‌ک خۆی ده‌ڵێت رۆژی 4ی بانه‌مه‌ڕی 1939 له‌گوندی بێورانی خوارێ سه‌ر به‌ناوچه‌ی سوێسنایه‌تی سه‌رده‌شت له‌دایک بووه‌. هه‌ر له‌سه‌ره‌تای ژیانی منداڵی نه‌یتوانیوه‌ ته‌نیا ساڵێکیش له‌زێدی خۆی بچێته‌ قوتابخانه‌ و وه‌ک هه‌موو مناڵێک ژیانی ئاسایی هه‌بێت.....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 27 مهر1385ساعت 17:58  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

نوری بریمۆ

ئۆپۆزۆسیۆنی عه‌ره‌ب په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ ئه‌مریکادا هه‌یه‌ که‌چی ده‌یه‌وێ کورد نه‌یبێت.

ئاماده كردنى: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی


نوری بریمۆ ساڵی 1957 له‌ عه‌فرینی رۆژئاوای کوردستان له‌دایک بووه‌. دیبلۆمی له‌کبریمۆیمیادا هه‌یه‌. له‌چه‌ند بڵاوکراوه‌یه‌کدا له‌دوای ساڵانی 1978ه‌وه‌ ده‌نوسێ. ئه‌ندامی ده‌سته‌ی نوسه‌رانی رۆژنامه‌ی یه‌کێتی بوه‌ له‌حیزبی وه‌حده‌ له‌نێوان ساڵانی 1995 تا 2005. هاوکاری هه‌ر دوو گۆڤاری "حوار" و "منبر" بوه‌ که‌ به‌زمانی عه‌ره‌بی ده‌رده‌چن. له‌ساڵی 1998 له‌کۆنگره‌ی شه‌شه‌می حزبی "کار"دا به‌ئه‌ندامی لیژنه‌ی مه‌رکه‌زی هه‌ڵبژێردراوه‌. هه‌روه‌ها له‌کۆنگره‌ی چوار و پێنجدا به‌ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی و به‌رپرسی بازنه‌ی رێکخستنی شاری حه‌له‌بی وه‌حده‌ هه‌ڵبژێردراوه‌ و ئه‌ندام بوه‌ له‌لێژنه‌ی باڵای هاوپه‌یمانێتی دیموکراسی کوردی له‌سوریا. یه‌کێکه‌ له‌ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ری بزوتنه‌وه‌ی ته‌ڤگه‌ری راستی کوردستان که‌ له‌هه‌مانکاتدا وته‌بێژی ئه‌و ته‌ڤگه‌ره‌شه‌. سه‌باره‌ت به‌دۆخی رۆژئاوای کوردستان و ره‌وشی ئۆپۆزۆسیۆنی کورد به‌تایبه‌تی و هی عه‌ره‌ب به‌گشتی دیدارێکم له‌گه‌ڵ ئه‌نجامدا.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 20 مهر1385ساعت 20:11  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

عیرفان ره‌هنمون

عیرفان ره‌هنمون ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران:

به‌ڕای ئێمه‌ هێشتا زه‌مینه‌ بۆ پێكهێنانی به‌ره‌ی كوردستانی پێك نه‌هاتوه‌.

 

pdki

ئاماده‌كردنی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

22ی پوشپه‌ڕی ئه‌مساڵ هاوكات بوو له‌گه‌ڵ هه‌ڤده‌هه‌مین ساڵیادی تیرۆری دكتۆر عه‌بدوڵره‌حمان قاسملوو، عیرفان ڕه‌هنمون ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران كه‌ نوێنه‌ره‌ له‌سلێمانی سه‌باره‌ت به‌كه‌سایه‌تی قاسملوو ده‌ڵێت " د. قاسملوو كه‌سێك بوو كه‌ زۆر زووتر له‌زه‌مانی خۆی هاته‌ دنیا. كه‌سایه‌تییه‌كه‌ كه‌ ده‌بوایه‌ له‌سه‌رده‌مێكی تردا بهاتایه‌ دنیاوه‌. وه‌ك هه‌ر بیرمه‌ندێك ده‌بێ رۆژگارێك تێپه‌ڕێ تا خه‌ڵك له‌گه‌ڵ بیروئه‌ندێشه‌ی ئه‌ودا ئاشنا ببن." پێشی وایه‌ له‌ناو ئۆپۆزۆسیۆنی ئێراندا وه‌ك كه‌سایه‌تییه‌كی میحوه‌ری ناسراوه‌، چونكه‌ هه‌میشه‌ توانیویه‌تی بیروبۆچوونه‌ لێك جیاوازه‌كان و ته‌نانه‌ت دژ به‌یه‌كه‌كانیش له‌یه‌ك نزیك بكاته‌وه‌. ئه‌وه‌ش بۆ چه‌ند شت ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌. یه‌كیان سیاسه‌تی ئوسوڵی حزبی دیموكرات سه‌باره‌ت به‌خودی ئێران كه‌ یه‌كێك له‌دروشمه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی دیموكراسی بۆ ئێرانه‌، ئه‌وی تریشیان ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ كارامه‌یی و لێزانیی د. قاسملوو له‌بواری دیپلۆماسیدا.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه 25 شهریور1385ساعت 23:32  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

د. فایق گوڵپی

فایق گوڵپی: ئێمه‌ وه‌ك پارتی چاره‌سه‌ر بیروڕای عه‌بدوڵا ئۆجالان به‌ڕاست ده‌زانین.

 

سازدانی: هیلال ئیبراهیم

سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

 

ــ هۆى چیه‌ یه‌كێتى و پارتى كێشه‌تان بۆ دروست ده‌كه‌ن له‌ رێگاى ده‌زگاكانیانه‌وه‌؟

 

dr.gulpiفایق گوڵپی: له‌وه‌ته‌ى پارتى چاره‌سه‌رى دیموكراتى كوردستان دامه‌زراوه‌ له‌لایه‌ن پارتى و یه‌كێتیه‌وه‌ پێشوازى لێنه‌كراوه‌ به‌رده‌وام هه‌وڵدراوه‌ له‌سه‌ر پێى خۆى نه‌وه‌ستىَ و دژایه‌تى زۆرى كراوه‌ دواى ئه‌وه‌ى كه‌كه‌وته‌ كارو چاڵاكى و رێكخستنه‌كانى، هه‌وڵى دیكه‌یاندا وه‌ك هاتنه‌ ناوه‌وه‌ى كادرانیان بۆ نێو ریزه‌كانى ئه‌مه‌ش سه‌رى نه‌گرت ئێستا ده‌یانه‌وێ له‌ رێگاى یاساوه‌ له‌رێگاى دام و ده‌زگاكانى حكومه‌ته‌وه‌ دژایه‌تیمان بكه‌ن، ئه‌وان به‌رده‌وام ده‌ڵێن مۆڵه‌تتان نیه‌ ئێستا ئێمه‌ چووینه‌ته‌ ناو بابه‌ته‌كه‌وه‌، بڕیارێكى مه‌كته‌بى سیاسى یه‌كێتى و پارتى هه‌یه‌ ئه‌و حیزبانه‌ى كه‌مۆڵه‌تیان نیه‌ له‌ كوردستان باره‌گاكانیان دابخرێ، ئێمه‌ له‌ڕوى یاساییه‌وه‌ به‌ڵام پارتى و یه‌كێتى واى ده‌رده‌خه‌ن كه‌ مۆڵه‌تمان نیه‌.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 13 شهریور1385ساعت 0:12  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

‌پارتی چاره‌سه‌ر

داوا له‌پارتی چاره‌سه‌ر ده‌كریت باره‌گاكانی له‌سلیمانی دابخات

 pcdk

رۆژی پێنجشه‌ممه‌ له‌لایه‌ن پارێزگاری سلێمانیه‌وه‌ داوا له‌سكرتێری پارتی چاره‌سه‌ری دیموكراتی كوردستان د. فایق گوڵپی ده‌كرێت كه‌ باره‌گاكانی له‌سلێمانی دابخات به‌هۆی نه‌بوونی مۆڵه‌ته‌وه‌. گوڵپیش هۆی داخستنی باره‌گاكه‌یانی گه‌ڕانده‌وه‌ بۆ هۆكاری سیاسی.

د. فایق گوڵپی له‌لێدوانێكی تایبه‌تدا ده‌رباره‌ی هۆكاری ئه‌و كێشانه‌ی كه‌ له‌ ماوه‌ی رابردوودا بۆ حزبه‌كه‌یان دروست بوه‌ وتی: له‌وه‌ته‌ی پارتی چاره‌سه‌ر دامه‌زراوه‌ له‌ڵایه‌ن پارتی و یه‌كێتییه‌وه‌ پێشوازی لێنه‌كراوه‌و به‌رده‌وام هه‌وڵ دراوه‌ له‌سه‌ر پێی خۆی نه‌وه‌ستێ و دژایه‌تییان كردوه‌. ده‌رباره‌ی داواكردنی حزبه‌كه‌یان به‌مه‌به‌ستی مۆڵه‌ت وه‌رگرتن له‌حكومه‌تی هه‌رێم، ناوبراو وتی: "ئێمه‌ له‌مانگی 6ی 2004ه‌وه‌ داوای مۆڵه‌تی ره‌سمیمان كردوه‌ له‌حكومه‌ت، به‌ڵام تا ئێستا وه‌ڵام نه‌دراوینه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا هه‌ر هێزو لایه‌نێك داوای مۆڵه‌ت بكات به‌گوێره‌ی یاسایه‌ك كه‌ له‌په‌رله‌مانی كوردستانه‌وه‌ ده‌رچوه‌، تا ماوه‌یه‌ی سێ مانگ مۆڵه‌تی نه‌درایه‌، ئه‌وا به‌شێوه‌یه‌كی یاسایی ئه‌و لایه‌نه‌ مۆڵه‌ت پێدراوه‌. هه‌روه‌ها ئێمه‌ له‌كابینه‌ی پێنجه‌میشدا یاداشتێكمان پێشكه‌ش كردون كه‌ تا ئێستا بێ وه‌ڵامه‌". ده‌قی دیمانه‌كه‌ له‌رۆژانی داهاتوودا بخوێنه‌وه‌.

+ نوشته شده در  دوشنبه 6 شهریور1385ساعت 19:36  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

ئازادیا وه‌لات

tayip

تایب ته‌مه‌ل سه‌رنوسه‌ری ئازادیا وه‌لات

له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا هه‌فته‌نامه‌ ناتوانێ وه‌‌ڵامده‌ره‌وه‌ی داخوازییه‌كانی خه‌ڵك بێت

 

 

ئاماده‌كردنی:

سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

 

ـ دوای دوازده‌ ساڵ هه‌فته‌نامه‌ی ئازادیا وه‌لات ده‌بێته‌ رۆژانه‌، ئایا به‌گوێره‌ی بارودۆخه‌كه‌و هه‌روه‌ها به‌هۆی ئه‌وه‌ی تا ئێستا زمانی كوردی به‌ربه‌ستێكی زۆری بۆ نراوه‌ته‌وه‌، ئه‌و تواناییه‌تان هه‌یه‌ بیكه‌نه‌ رۆژانه‌؟

تایب ته‌مه‌ل: هه‌ر وه‌ك ئاماژه‌ت پێدا ئه‌وه‌ دوازده‌ ساڵه‌ ئازادیا وه‌لات به‌شێوه‌یه‌كی هه‌فتانه‌ ده‌رده‌چێت، له‌م ماوه‌یه‌دا خۆی به‌رفراوان كردو به‌ده‌یان نوسه‌رو رۆژنامه‌نوسی پێگه‌یاند. هه‌روه‌ها وه‌ك لای هه‌موو كه‌س ئاشكرایه‌ ئازادیا وه‌لات له‌باكووری كوردستان بوو به‌ناوه‌ند و قوتابخانه‌یه‌كی رۆژنامه‌گه‌ری كوردی. بۆیه‌ ئاسانه‌ به‌لامانه‌وه‌ كه‌ بیكه‌ینه‌ رۆژانه‌. به‌ڵام پێویسته‌ ئه‌وه‌ش بڵێم كه‌ ئاسته‌نگیمان دێته‌ رِێ.

 

ــ بۆچی بیرتان له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ بیكه‌نه‌ رۆژانه‌؟

تایب ته‌مه‌ل: به‌برِوای من له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌كه‌مدا هه‌فته‌نامه‌ ناتوانێ وه‌ڵامده‌ره‌وه‌ی داخوازییه‌كانی خه‌ڵك بێت. تا ئێستا له‌باكووری كوردستان رۆژنامه‌یه‌كی رۆژانه‌ی كوردی ده‌رنه‌چووه‌. ئێمه‌ش دوازده‌ ساڵه‌ ده‌ری ده‌كه‌ین و ئیتر به‌پێویستمان زانی بیكه‌ینه‌ رۆژانه‌. چونكه‌ ئه‌شێ رۆژنامه‌گه‌ری و په‌یامنێری كوردی پرۆفشنه‌ڵ بێت و وه‌ڵامی خه‌ڵك له‌هه‌موو بوارێكه‌وه‌ بداته‌وه‌ و رۆژانه‌ ویست و داخوازییه‌كانیان تێر بكات.

 

ــ ئازادیا وه‌لات كاتَێك هه‌فته‌نامه‌ بوو له‌ئیستانبول ده‌رده‌چوو، ئایا ناوه‌نده‌كه‌ی هه‌ر له‌وێ ده‌بێت؟

تایب ته‌مه‌ل: ئێمه‌ له‌ 2003وه‌ ناوه‌ندی رۆژنامه‌كه‌مان گواستۆته‌وه‌ بۆ ئامه‌د و هه‌ر له‌وێش به‌رده‌وام ده‌بین. هه‌ر له‌رۆژی یه‌كه‌مه‌وه‌ واته‌ 15 ئاگۆست. ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ رۆژێكی مێژوویی چونكه‌ یه‌كه‌مجاره‌ له‌باكووری كوردستان بڵاوكراوه‌یه‌كی رۆژانه‌ به‌كوردی ده‌رده‌چێت.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 31 مرداد1385ساعت 0:11  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

فرات جه‌وه‌ری

 

ئاماده‌ کردنی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

ده‌قی دیمانه‌كه‌ له‌گۆڤاری رامان دا:

http://www.raman-media.net/108/r15.pdf

فرات جه‌وه‌ری:ceweri

منیش که‌وتمه‌ ناو سیاسه‌ته‌وه‌ و له‌م چوارچێوه‌یه‌ به‌ده‌ر نه‌بووم.

وێڕای ئه‌وه‌ی دیسان سنوورداره‌، به‌ڵام ده‌کرێ باس له‌ ئه‌ده‌بیاتێکی نۆژه‌نی کوردی بکه‌ین که‌ ته‌نانه‌ت وه‌رده‌گێڕدرێته‌ سه‌ر زمانه‌ بیانییه‌کان و نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه‌ گه‌ردونی ده‌بێت و سنووره‌کان تێده‌په‌ڕێنێ که‌ مایه‌ی خۆشحاڵییه‌.

پێناسه‌: فرات جه‌وه‌ری یه‌کێکه‌ له‌و نووسه‌ره‌ کوردانه‌ی که‌ به‌زاراوه‌ی کورمانجی ژوورین و به‌کوردییه‌کی په‌تی و ڕه‌وان ده‌نووسێ. له‌بواری چیرۆک نووسیندا شان به‌شانی ئه‌و که‌سانه‌ دێت که‌ به‌رده‌وام به‌ره‌و پێشه‌وه‌ چوونه‌و کوڵیان نه‌داوه‌. هه‌ر له‌سه‌ره‌تای هه‌شتاکانه‌وه‌ ده‌نووسێ و ئێستاش له‌ناو نووسه‌رانی تاراوگه‌دا چالاکییه‌کی ئه‌ده‌بی زۆری هه‌یه‌و چیرۆکه‌کانی له‌ئه‌نتۆلۆژیای ئه‌ڵمانی، عه‌ره‌بی و تورکییه‌کاندا وه‌ک نموونه‌ی چیرۆکی کوردی هێنراونه‌ته‌وه‌. فرات جه‌وه‌ری ئه‌ندامی یه‌کێتی نووسه‌رانی سوێد و په‌نی ئه‌و وڵاته‌یه‌. هه‌ر له‌ سوێد ده‌روونناسی منداڵان و له‌زانکۆکانی ستۆکهۆڵمیش "ژیان و که‌لتووری ئه‌تنیکه‌کان" و "دیرۆکی ئه‌ده‌بیاتی رووسیا"ی خوێندووه‌. له‌په‌راوێزی کاری ئه‌ده‌بیدا وه‌ک مامۆستا، وه‌رگێڕو لێوه‌کۆڵ له‌کۆنسه‌ی کولتووری ده‌وڵه‌تیشدا وه‌ک شاره‌زا له‌بواری ئه‌ده‌بیاتی که‌مینه‌کاندا کاری کردووه‌.
له‌میانه‌ی سه‌ردانێکیدا بۆ کوردستان، له‌سه‌ر هه‌ندێک ته‌وه‌ری وه‌ک ڕه‌وشی ئێستا و ڕابردووی ئه‌ده‌بیاتی کوردی، کاریگه‌ری غوربه‌ت له‌سه‌ر نووسه‌رانی کورد، چۆنیه‌تی لێک نزیک کردنه‌وه‌ی زاراوه‌کان و ئه‌زموونی نووسه‌رایه‌تی و … تاد دواندمان، که‌ ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجامه‌که‌یه‌تی.


ـــ هه‌رچه‌ند له‌وانه‌یه‌ پرسیارکردن سه‌باره‌ت به‌ژیانی شه‌خسی شتێکی کلاسێک بێ، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خوێنه‌رانی زاراوه‌ی کورمانجی ناوین هیچ شاره‌زاییه‌کیان له‌سه‌ر تۆ نییه‌، خراپ نییه‌ له‌م بابه‌ته‌وه‌ بکه‌وینه‌ ناو.


فرات جه‌وه‌ری: له‌دایکبووی نوسه‌یبینم و گه‌نجێتیم له‌و شاره‌ تێپه‌ڕیوه‌. ساڵی 1980 په‌ڕیوه‌ی سویید بووم و ئه‌وا 25 ساڵه‌ له‌سویید ده‌ژیم. له‌سویید به‌شێوه‌یه‌کی ئه‌کتیڤ ده‌ستم به‌خه‌باتی ئه‌ده‌بی کرد. یه‌که‌م کتێبم ساڵی 1980 ده‌رکه‌وت و هه‌تا ئێستا 19 به‌رهه‌می نوسراوم هه‌یه‌ و 14 کتێبیشم له‌زمانی بیانییه‌وه‌ وه‌رگێڕاوه‌ته‌ سه‌ر کوردی. له‌نه‌وه‌ده‌کان گۆڤارێکم ده‌رخست به‌ناوی نوده‌م که‌ گۆڤارێکی وه‌رزانه‌ بوو و ده‌ساڵ له‌سه‌ر یه‌ک بڵاو بۆوه‌. هه‌روه‌ها چاپخانه‌یه‌کیشم دامه‌زراند به‌ناوی نوده‌م که‌ هه‌تا ئه‌مڕۆ نزیکه‌ی سه‌د کتێبی پێشکه‌ش به‌ کتێبخانه‌ی کوردی کردووه‌.


ــ ئه‌و کتێبانه‌ چین؟


فرات جه‌وه‌ری: هه‌م کتێبی نوسه‌رانی کورده‌ و هه‌م به‌رهه‌می وه‌رگێڕدراوه‌ له‌ زمانه‌ بیانییه‌کانه‌وه‌. چه‌ند نموونه‌یه‌کی کورمانجی خواروشی تێدایه‌.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 25 مرداد1385ساعت 19:30  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

جهان و مه‌لا ئه‌تۆمییه‌کانی تاران

 

وتووێژ له‌گه‌ڵ قه‌ره‌نی قادری
ئاماده‌کردنی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدیqaderi

قه‌ره‌نی قادری: له کۆشکی سپی و ده‌ره‌وه‌ی کۆشکی سپیدا ئه‌و لایه‌نانه‌ی‌، که مه‌یلی خه‌ست و خێرایان بۆ هه‌ڕه‌شه‌ی توندتر به دژی کۆماری ئیسلامی هه‌یه، به‌دی ده‌کرێن و له هه‌وڵی ئه‌وه‌شدان، که چه‌قووی کۆشکی سپی بۆ ملی "مه‌لا ئه‌تۆمییه‌کان" تیژتر بکه‌ن. ته‌نانه‌ت ئه‌و مه‌یله‌ش هه‌یه، که هانی جۆرج بووش بده‌ن هه‌ر له‌ ده‌وره‌ی سه‌رکۆماری خۆیدا، "کۆتایی" به دۆسیه‌ی ئه‌تۆمی یان کۆماری ئیسلامیش بێنیت.

ـ کاربه‌ده‌ستانی کۆماری ئیسلامی ئێران به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی ئه‌تۆمی به‌مافێکی به‌رهه‌قی خۆیان ده‌زانن و له‌کۆڕو کۆبوونه‌وه‌ نێوخۆیی و ده‌ره‌کییه‌کاندا ڕاشکاوانه‌ جه‌خت له‌سه‌ر پیتاندن و په‌ره‌پێدانی ده‌که‌ن، به‌بڕوای ئێوه‌ ئه‌م دۆسیه‌یه‌ به‌کوێ ده‌گات؟
به‌ گوێره‌ی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی نێونه‌ته‌وه‌یی وزه‌ی ئه‌تۆمی، کۆماری ئیسلامی بۆ ماوه‌ی نزیک به 20 ساڵان چالاکییه‌ ئه‌تۆمییه‌کانی خۆی له‌م ڕێکخراوه‌یه‌ شاردبۆوه‌. به پێی تاقیکردنه‌وه‌کانی ئه‌م ڕێکخراوه‌یه‌، به‌شێک له‌و که‌ره‌سانه‌ی که بۆ چالاکییه‌ ئه‌تۆمییه‌کان له هه‌ندێک له بنکه ناوکییه‌کانی ئه‌و وڵاته‌دا به‌کار هێندرابوون، شوێنی ئۆرانیۆمی پیتێندراویان پێوه‌ دیار بووه. کۆماری ئیسلامی هاوکات که پێ له‌سه‌ر مافی خۆی بۆ "چالاکیی ئاشتیخوازانه" داده‌گرێت، به ناڕوونی و له نهێنیدا هه‌وڵی بۆ پیتاندنی ئۆرانیۆم داوه‌. ئیددعای "ئاشتیخوازانه" له‌گه‌ڵ شاردنه‌وه‌، له نهێنیدا کارکردن و ناڕوونی له ڕاپۆرتدا، که ئه‌مانه کارنامه‌ی کۆماری ئیسلامین، یه‌کتر ناگرنه‌وه‌. ئه‌م کرده‌وانه‌ ئه‌و شک و گومانه‌ به‌هێز ده‌که‌ن، که چالاکییه‌ ئه‌تۆمییه‌کانی کۆماری ئیسلامی به‌ره‌و گه‌ڵاڵه‌یه‌کی نیزامی هه‌نگاو ده‌نێن. ئه‌م کۆده‌نگه‌ جهانییه و دۆخه‌ دیپلۆماسییه‌ی که هه‌ر ئێستا ئاسمانی کۆمار‌ی ئیسلامی داگرتووه‌، "مه‌‌لا ئه‌تۆمییه‌کانی تاران" لێی به‌رپرسن.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه 20 مرداد1385ساعت 1:0  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

عه‌لی مه‌حمود محه‌مه‌د

ئاماده‌ کردنی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

 

عه‌لی مه‌حمود محه‌مه‌د:

له‌ئاواره‌كانی ئاڵتاش و توركیا بپرسن، له‌برینداره‌كانی سه‌رده‌شت بپرسن، له‌نووریه‌ كه‌سپیرو گه‌ریلاكان بپرسن، له‌هاوڕێكانی شوانه‌ی سه‌یدقادرو قامشلوییه‌كان بپرسن، بزانن چاك تاكه‌ناوه‌ندی كوردی نییه‌ له‌هه‌موو ناخۆشییه‌كدا له‌گه‌ڵیاندایه‌و ئاوێزانی سه‌ختی و ناخۆشییه‌كانیان بووه‌.

 

 ali mahmud

له‌سه‌ره‌تاكانی مانگی شه‌شدا ناوه‌ندی هه‌ڵه‌بجه‌ دژ به‌ئه‌نفال و جینۆسایدكردنی گه‌لی كورد chak كه‌خۆی به‌ده‌زگایه‌كی سه‌ربه‌خۆو ناحزبی پێناسه‌ ده‌كات، دوای چوار ساڵ كارو خه‌بات یه‌كه‌مین كۆنگره‌ی خۆی له‌ئه‌ڵمانیا به‌ست. بۆزیاتر ئاشنابوون به‌ده‌رئه‌نجامه‌كانی كۆنگره‌و هه‌روه‌ها تێكۆشانی ئه‌م ناوه‌نده‌ وتووێژێكمان پێكهێنا له‌گه‌ڵ عه‌لی مه‌حمود مه‌حه‌مه‌د به‌رپرسی ناوه‌ندی هه‌ڵه‌بجه‌و بیروڕامان ده‌رباره‌ی دۆخی ده‌زگا ناحكومیه‌كان و كۆسپه‌كانی به‌رده‌میان وه‌رگرت.

 

ــ ده‌كرێ به‌كورتی باس له‌ده‌رئه‌نجامه‌كانی یه‌كه‌مین كۆنگره‌ی چاك بكه‌ن؟

عه‌لی مه‌حمود محه‌مه‌د: له‌ ڕۆژه‌كانی 3و4-6-2006 له‌ شاری كۆڵنی ئه‌ڵمانیا، به‌به‌شداری ژماره‌یه‌كی زۆر له‌نوێنه‌ران و میوانه‌كان كۆنگره‌ی یه‌كه‌می چاك دوای 4 ساڵ و نیو كاركردن به‌سترا، به‌شی یه‌كه‌می كۆنگره‌ تایبه‌ت بوو به‌وتارو قسه‌و باسی نوێنه‌رایه‌تی لایه‌نه‌كان و خوێندنه‌وه‌ی بروسكه‌و په‌یامی كه‌سایه‌تی و حزب ڕێكخراوه‌كان، به‌شه‌كانی دیكه‌ی كۆنگره‌ تایبه‌ت به‌ئه‌ندامان كه‌ له‌سویسرا، نه‌رویج، فنله‌ند، دانمارك، سوید، هۆڵه‌ند، به‌لجیكا، به‌ریتانیاو ئه‌ڵمانیاوه‌ هاتبوون، به‌داخه‌وه‌ له‌وڵاتانی دوورو پارچه‌كانی كوردستانه‌وه‌ نه‌توانرا به‌شدار بن،

 

ــ ته‌وه‌ری گفتوگۆكان چی بوون؟

عه‌لی مه‌حمود محه‌مه‌د: به‌هۆی ئه‌وه‌ی چاك ڕێكخراوێكی سه‌ربه‌خۆیه‌و هه‌موو بۆچونه‌ سیاسی و فكرییه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردی تێدایه‌، بۆیه‌ گفت و گۆكانی ئه‌وپه‌ڕی جدی و گه‌رم و گوڕ بوو، ته‌واوی به‌رنامه‌و ناوی ناوه‌ندو كاره‌كانی خرایه‌ به‌رباس و ڕه‌خنه‌و له‌ كۆتایشدا هه‌ڵبژاردن ئه‌نجامدرا، سه‌رپه‌رشتیارو جێگره‌كه‌ی و ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌رو لیژنه‌ی چاودێری هه‌ڵبژێردرا، به‌درێژیی جه‌خت له‌سه‌ر سه‌ربه‌خۆیی چاك و پاشكۆنه‌بوونی بۆهیچ ئایدۆلۆژیاو لایه‌نێكی سیاسی كرایه‌وه‌، له‌لیژنه‌ی به‌ڕێوه‌به‌ردا یه‌زیدی، ژنان، كه‌سایه‌تی له‌ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌دیده‌كرێت .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 17 مرداد1385ساعت 15:13  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  | 

عوسمان ئۆجالان له‌ دیدارێکدا

  ئاماده‌ کردنی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

osman ocalanــ ماوه‌یه‌ک له‌مه‌و پێش هه‌واڵی نه‌خۆشی ئێوه‌ بڵاو بۆوه‌، ئێسته‌ دۆخی ته‌ندروستیتان چۆنه‌؟
عوسمان ئۆجالان: مانگی رابردوو تووشی نه‌خۆشی دڵ بووم، به‌ڵام نه‌خۆشییه‌کی زۆر قورس نه‌بوو. سه‌ردانی دکتۆرم کردو ئێستا باشترم. بارودۆخی ته‌ندروستیم تا ڕاده‌یه‌کیش په‌یوه‌ندی به‌ڕه‌وشی سیاسییه‌وه‌ هه‌یه‌. به‌تایبه‌ت له‌ کوردستانی تورکیا بزاڤی نه‌ته‌وه‌یی له‌ناو ئاڵۆزییه‌ک دایه‌ و منیش که‌ ماوه‌یه‌ک سه‌رکردایه‌تی شۆڕشم کردووه‌، ئه‌م ئاڵۆزییانه‌ کاریگه‌رییان له‌سه‌ر داناوم و ته‌ندروستیان خستومه‌ته‌ ژێر باندۆڕه‌وه‌. به‌ڵام ئێستا باشترم. ده‌رمان ده‌خۆم و دکتۆره‌کان پێیان گوتوم پێویست به‌نه‌شته‌رگه‌ری ناکات.

ــ وا هه‌ست ده‌کرێ عوسمان ئۆجالان ئه‌و ده‌نگه‌ی جارانی نه‌ماوه‌ و گۆشه‌گیر بووه‌، ئایا وازت له‌ سیاسه‌ت هێناوه‌؟
عوسمان ئۆجالان: پێویسته‌ بزانین چ کاتێک ده‌شێ واز له‌سیاسه‌ت بێنین. وه‌ختێک گه‌لی کورد به‌ ئازادی گه‌یشت، سیاسه‌تمه‌دارێکی کورد ده‌کارێ واز له‌سیاسه‌ت بێنێ، به‌ڵام ئێستاکه‌ گه‌لی کورد به‌ ئازادییه‌کانی نه‌گه‌یشتووه‌، له‌کوردستانی عێراق ئه‌م ئازادییه‌ ده‌سته‌به‌ر بووه‌، به‌ڵام له‌کوردستانی تورکیا و پارچه‌کانی تر گه‌له‌که‌مان هه‌ر وا ژێرده‌سته‌. هه‌تا ئازادی ده‌سته‌به‌ر نه‌بێت، ئه‌گه‌ر سیاسه‌تمه‌دارێکی به‌ئه‌زمون بڵێ سیاسه‌ت ناکه‌م و وازی لێ دێنم، ئه‌وا شتێکی خراپه‌. من ناتوانم ئه‌م خراپییه‌ بکه‌م. پێم وایه‌ پێویستی به‌ خزمه‌تی من هه‌یه‌. تێگه‌یشتن و ئه‌زموونی تایبه‌تم هه‌یه‌و نزیکه‌ی سی ساڵه‌ خزمه‌ت ده‌که‌م و به‌گوێره‌ی پێوانه‌ سیاسییه‌کان ته‌مه‌نێکی واشم ڕانه‌بواردوه‌ و هێشتا گه‌نجم، بۆیه‌ پێویسته‌ باشتر له‌جاران سیاسه‌ت بکه‌م، نه‌ک ئه‌وه‌ی ده‌ستبه‌رداری بم. به‌ڵام هه‌ندێک که‌س که‌ ئیستخباراتی تورکیایان له‌پشته‌ و پێیان ناخۆشه‌ ئۆجالان کاریگه‌ری له‌سه‌ر سیاسه‌تی کوردی هه‌بێ و گه‌ره‌کیانه‌ باندۆڕی نه‌هێڵن، جا ئه‌مه‌ عه‌بدوڵا ئۆجالان ده‌بێت یان عوسمان ئۆجالان، بانگه‌شه‌یه‌کی به‌مجۆره‌یان له‌سه‌ر من کردو ئامانجیان ئه‌وه‌ بوو له‌ناو گه‌لی کورددا بێ ئومێدی دروست بکه‌ن. بۆ وێنه‌ پارتی وڵاتپارێزی دیموکراتیک pwd که‌ سه‌ره‌تا پێکه‌وه‌ بووین و ئێستا هاوده‌ستن له‌گه‌ڵ ئیستخباراتی تورکیا، بانگه‌شه‌یان کرد که‌ عوسمان ئۆجالان وازی له‌سیاسه‌ت هێناوه‌، ئه‌مه‌ دووره‌ له‌ ڕاستی و له‌هه‌میشه‌ زیاتر له‌مه‌یدانه‌که‌ دام و به‌رده‌وامم له‌سه‌ر خه‌باتی سیاسییم و پێم وایه‌ له‌ ئاینده‌ دا ده‌توانم خه‌باتێکی زیاتریش بکه‌م و سه‌رکه‌وتوو بم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 11 مرداد1385ساعت 19:58  توسط سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی  |